Wat een mooie verrassing, rond april hebben zich maar liefst 18 boten voor onze gezamenlijke (WV Arne en VVW Schelde) Londentocht 2026 aangemeld. Op 1 april hadden we een kennismakings- en informatieavond. Alle deelnemers stellen zich voor, Jos Hendriks (Arne) geeft toelichting op de route en planning en Rony Grooten (Schelde & Arne) geeft informatie over veilig varen op zee.
Er is gelegenheid tot het stellen van vragen en er worden nadien nog met enthousiasme ervaringen uitgewisseld. We kijken terug op een geanimeerde avond.
Vrijdag 19 juni 18.00 u is het palaver, het vertrek staat op 19.00 u. Het weer is al de hele week het gesprek van de dag, precies op ons vertrekmoment komt een flink onweersfront over. Eerder vertrekken, later of helemaal niet zijn de opties die langskomen.
Die laatste optie geldt al voor een aantal boten. Boot nog niet op tijd klaar, geen afdoende bemanning gevonden en om nog andere redenen zijn er al 7 boten die afvallen, er blijven er nog 11 over. Toch ook nog een afmelding de dag van het palaver, geen stroom aan boord (wanneer hadden we dat nog meer?), enfin nog 10 te gaan.
Tijdens het palaver besluiten we dat we gaan, de vraag is meer wanneer. Voor die tijd hadden al 3 boten, Bitjehoed, Cassiopeia en Sunray, gemeld een of meerdere dagen eerder te vertrekken, zodat zij met dagtochten Chatham konden bezeilen. Een goede keuze voor wie dat kon regelen. Echter door zeemist voelde Sunray zich genoodzaakt toch weer Vlissingen aan te lopen en om samen met de rest te vertrekken.
Het onweersfront komt tijdens het palaver wel dichterbij, maar lijkt vooral over het land te trekken, inclusief een deel van de Westerschelde. Boten die om 1900 u vertrekken missen het heftigste van het front is de veronderstelling, ga je later loop je kans in het onweer met windstoten van rond de 45 knopen te komen, wordt door de Centrale Vlissingen uitgezonden.
Vassilia (motorboot) en Sunray besluiten om 1900 u toch te vertrekken. Op zich gaat dat goed, wel tijdelijk rond de 25 knopen wind en wat extra golfslag, maar het is te doen. Echter Sunray krijgt nabij de shipping lane te maken met zodanige zeeziekte aan boord, dat zij besluit terug te varen naar Oostende en vervolgens ook dat Londen er niet meer in zit. Nog 9 boten over.
Vassilia gaat stoer richting het VK. Vaart wellicht iets te snel op de lastige golven – het is hun eerste oversteek – maar houden stand en varen stoer door richting Chatham. “Er waren onderweg weinig boeien te zien”, vonden ze. Nou ja dat klopt ook wel, er waren flinke golven en deels slecht zicht, bovendien staan de boeien op zee op grotere afstand dan op het Veerse meer. Met voor de eerste keer een oversteek in de nacht en dan ook nog onder de heersende omstandigheden verdient de bemanning wel een compliment. Bitjehoed en Cassiopeia zijn al in Chatham, want twee dagen eerder vertrokken en Vassilia is er van de ‘Vlissingengroep’ als eerste volgens planning.
Ook op vrijdagavond vertrokken een krap uur na het geplande 1900 u Quint en Kind of Blue, zij kregen helaas wel slechter weer op de kop. Bij Quint bleek de motor heet te worden, waardoor moesten omkeren, terwijl het onweersfront oprukte. Met goed zeemanschap wist de bemanning met een gehandicapte motor toch weer terug door de sluis te komen en keurig in de haven af te meren. Dat laatste ging echter pas nadat ze voor de haven dobberend het juiste moment afwachtten om dit überhaupt veilig te kunnen doen.
Bij Kind of Blue, met de meest ervaren schipper van de hele vloot en ervaren en solidaire bemanning, ontstond weer een heel ander probleem. Het grootschootblok brak af na 11 jaren rond de wereld gevaren te hebben en door het geklepper van de giek ging tot overmaat van ramp ook het achterlijk van het grootzeil aan gort. Zij zijn uitgeweken naar Zeebrugge en na ampel beraad en diverse telefoontjes besloot men de volgende dag terug te varen naar Vlissingen, het oude grootzeil aan te slaan en weer opnieuw te starten op het zaterdagavond-tij. De Vela waren samen met Pollux ook al van plan om op deze tijd te vertrekken en doen dat nu dus samen met de Kind of Blue. Pollux kreeg echter onderweg te maken met zeeziekte en week definitief uit naar Oostende en Quint kreeg de motor helaas niet op tijd voor elkaar (later gelukkig wel) om ook opnieuw mee te starten en moest zich uiteindelijk helaas ook definitief afmelden voor de tocht.
Nog 7 boten over voor de tocht naar Chatham-Londen.
De boten die op zaterdagochtend 20 juni vertrokken, Sunny Girl en Oneiros, hebben tussen de 9 en 15 uur aan de wind kunnen zeilen, daarna moest de reis op de motor of motorzeilend worden voortgezet.
Na ongeveer 24 uur werd Chatham bereikt, waarbij ze zich bij de reeds aanwezige 3 boten konden aansluiten.
Tot onze verbazing werd Sunny Girl door drie douaniers opgewacht. Er zou sprake kunnen zijn van kinder-smokkel.
Enigszins verontrustend werd naar ieder van de vier volwassen mannen gekeken, wie dan wel het kind zou kunnen zijn of was er wellicht nog iemand aan boord? Al snel kwam de aap uit de mouw, op het ETA-formulier was van één van de opvarenden het geboortejaar 2022 ingevuld. Drie oude mannen met een 4-jarige was verdacht, maar na paspoortcontrole werd er gelukkig om gelachen en werd een goede verdere reis gewenst. Hieruit kun je wel afleiden dat de ETA-formulieren worden gelezen. Je kunt wellicht nog beter geen formulier invullen dan een fout maken. Maar goed, dat mag ieder zelf bepalen.
Vela en Kind of Blue hadden een relaxte overtocht, die vooral op de motor werd afgelegd. Tegen 17.15 u BST waren we ‘compleet’. Moe maar voldaan gingen de recente zeilers op tijd te kooi.
Op zondagavond hebben we in de lokale Inn gevierd dat we toch met een mooie groep boten en bemanning Chatham hebben bereikt. Het werd een heel gezellig samenzijn, voor sommigen tot na sluitingstijd in de zwoele zomeravond.
Maandagmorgen om 09.30 u lagen we in de sluis voor de reis naar Londen. Nou ja ‘we’, Oneiros paste als enige er niet meer bij en was overgeleverd aan de volgende schutting, wat overigens niet meer dan 10 minuten duurde en qua diepgang en drempel nog prima kon. Een kleine Hollandse Armada zette op de motor koers naar de hoofdstad van het VK. Na een halfuur vond Oneiros het wel genoeg en hees de zeilen om de Medway af te kruisen. Op de dieptemeter en soms dwars door de moterende ‘colonne’ heen werd Oneiros de ruimte geboden. Later trok ook Bitjehoed de zeilen bij.
Na de Medway en eenmaal op de Thames aangeland, was het min of meer met een lopende wind richting Londen, het werd een prachtige zeildag.
Na 7,5 uur lagen we voor St. Katharine Docks te wachten op de georganiseerde schutting aldaar.
Men maakt hier van tevoren een schema hoe we gezamenlijk in de sluis moeten liggen, maar oh wee als er een boot mist, dan loopt het met het schema natuurlijk in het honderd. Dat geeft dan wat komische verwarring. Een schip dat niet aanwezig wordt oproepen om de sluis binnen te varen en als dat schip dan niet komt opvaren, dan maar iets van: “boten die bij de club horen mogen aansluiten”.
Als je eerst heel exact begint en later op deze wijze, leidt dat bij de wachtende boten op stroom tot enige verwarring en vertraging.
Na binnenkomst is ook het ‘stallen’ wat bijzonder. Met één boot dwars en twee er haaks op, is dit op zijn minst even wennen te noemen, maar het is positief dat we mooi met zijn allen bij elkaar en onder of dicht bij de bomen kunnen liggen. Met temperaturen van meer dan 30 graden overdag een welkome verkoeling, in ieder geval in de ochtend.
Op de Sunny Girl is de bemanning zo blij dat ze er zijn, dat na twee biertjes, er op muziek op dek gedanst wordt. Het gevolg is dat een geleende bluetooth JBL-box over boord kiepert. Het leidt tot enige hilariteit. De muziekkeuze was wellicht niet voor ieder ideaal. Een dag later is het leed geleden en is een vervangend en mooier exemplaar in de stad opgeduikeld.
En alsof dat niet genoeg is, we krijgen bezoek van de politie. Zij zijn door de Engelse Coastgard gestuurd.
Er is een MOB-melding gedaan van een bemanningslid van een Nederlands schip in deze haven. Op de Kind of Blue staat een MOB-melding (als ontvanger blijkt later), maar hoe moet die melding uit of gedeactiveerd worden? AI biedt hier uitkomst.
Na enig heen en weer gepraat blijkt dat bij één van de bemanningsleden van de Sunny Girl de PLB in het reddingsvest is afgegaan. Bij het op scherp stellen is vergeten om het beveiligingskapje terug te plaatsen, zodat bij dragen of wegleggen van het vest het alarm snel kan afgaan.
Tussen alarm en bezoek van politie zit slechts 5 minuten, dat is bewonderenswaardig kort. Intussen heeft de Nederlandse kustwacht ook al de opgegeven contactpersoon in Nederland gebeld. Uiteindelijk is het alarm gedeactiveerd zonder verwijten van de overheidsdienaren. Dat is een opluchting, want een vals alarm wil je niet veroorzaken. Niet alleen de korte verwerkingstijd maar toch ook de consciëntieuze omgang ermee is te bewonderen, zodat ieder die dit overkomt maar weet.
Op dinsdag 23 juni volgde iedere boot zo zijn eigen programma en om 16.00 u hebben we een gezellige borrel op de drijvende ponton van de Marina. We zijn als Jachtclub uitgenodigd en een geïnteresseerde Engelsman komt belangstellend onderzoeken wie wij zijn en met bewondering ziet hij dat het ons met 7 boten tegelijk is gelukt om van Nederland naar Londen te varen. Hij moest eens weten, het waren er in beginsel 18! Ik heb hem niet gezegd dat we dit al vanaf 1667 met de Zeven Verenigde Nederlanden doen 😉.
We nemen op vriendelijke wijze afscheid en wellicht komt hij nog naar onze boten kijken, met speciale belangstelling voor één van onze boten, de Hallberg Rassy Cassiopeia. Volgens mij is hij niet meer komen opdagen.
De zwoele en gezellige dag eindigt met voor de meeste boten een afsluiter aan boord. De meesten gaan rond middennacht te kooi.
Woensdag 24 juni is een dag om Londen verder te verkennen. Om de dag gezellig te beginnen zorgt Oneiros voor koffie en thee met taart op de steiger. Eén van onze kleinkinderen is op 23 juni 4 jaar geworden, dus dat moet gevierd.
Het werd een gezellige start van de dag met mooie gesprekken waarmee we elkaar nog beter leerden kennen. Alles bij elkaar stond er natuurlijk ook heel wat levens- en zeilervaring op de steiger. Ieder had zo zijn eigen doel voor deze dag. Het zou warm worden, meer dan 30 graden Celsius, net als elders in Europa, maar in het stenige Londen voelt het als meer. Cassiopeia deed het slim, zij bezochten St. Paul’s Cathedral om 08.00 u in de ochtend. Oneiros houdt het deze dag bij een bezoek aan het park Queen Mary’s Rosegarden, lekker relaxen onder de prachtige bomen aldaar.
Aan het begin van de avond hielden we nog een laatste palaver op het pontoon in het westelijk dock, hiervoor kregen we toestemming en stond het geheel alleen voor ons ter beschikking. Rony had zich al meerdere keren voorgenomen om de beklimming van het dak van het O2-Center nabij de Greenwich 0-lijn een keer te volbrengen. Deze avond was hiervoor nog een gelegenheid. Mooi om een keer te gedaan te hebben, al was het meer een wandeling op 52 m hoogte.
Wel een mooi uitzicht over de Thames met de ondergaande zon en ook een mooi zicht op waar we de volgende dag weer zouden varen op weg naar Queenborough.
Om 09.00 u op donderdag 25 zouden we volgens de havenautoriteiten naar buiten geschut worden, maar de verwarring over hoe laat precies en wie als eerste mocht schutten werd steeds groter. Na het nodige heen en weer marifooncontact en zelfs een persoonlijk bezoek aan het havenkantoor/sluisbediening leidde het er uiteindelijk toe dat we allen tegelijk met nog een ‘gastboot’ tegen 09.30 u in de sluis lagen. Het valt ons op dat men niet van improviseren houdt waardoor het van tevoren geplande door omstandigheden iets wijzigt, er al snel enige verwarring ontstaat. Natuurlijk met de goede bedoeling het zo netjes mogelijk voor de gasten te regelen.
Zonder enige of zeer weinig wind vangen we samen de tocht naar Queenborough aan, te beginnen de afvaart over de Thames. Zodra het maar even kan proberen enkelen onder ons toch ook wat te zeilen en gelukkig lukt dat voor ieder, op Vassilia na uiteraard, op het laatste deel van de Thames tot en met Queenborough.
Zowaar kunnen we alle 7 aan de langssteiger in de rivier. Het wordt een gezellig biertje aan dek en enkelen maken nog een wandeling al dan niet op zoek naar een eetgelegenheid.
Op vrijdag om 06.00 u BST gaan we los richting Ramsgate. Het was een prachtige ochtend, weinig wind wat later toch een lopend windje werd. Heet werd het ook. Een poging van Cassiopeia om samen met Vassilia even halt te houden om te zwemmen mislukte. Oneiros verdreef de hitte aan boord door regelmatig een puts zeewater over de bemanning uit te storten.
Vanuit Queenborough richting Ramsgate zijn er meerdere routes mogelijk, heel dicht langs de kust van het Isle of Thanet via het Copperas Channel, of iets minder langs de kust via het Queens Channel en boven Margate Sand langs. Derde optie is om helemaal de diepwater-route te volgen via het Princess Channel en voorbij Margate Sand richting zuid afbuigen richting Ramsgate.
Een deel van onze vloot kiest voor de diepwaterroute en een deel voor het Queens Channel. Redelijk dicht na elkaar komen we allen netjes aan in de Marina van Ramsgate, zonder dat iemand dit keer de zandbank aan de binnenzijde ten zuiden van de noord-westelijke havenpier beroerd.
In de avond gaan we eten, zoals afgesproken, in de Royal Harbour Brasserie op het einde van de East Pier. Het werd een gezellig samenzijn en natuurlijk was het ook super dat men ons herkenden, omdat we na elke Londentocht hier samen hebben gegeten. Jos en Rony worden namens alle boten door Laurens toegesproken met dank en lof voor de voorbereiding en begeleiding van de tocht. Jos en Rony ontvingen een heerlijke Cava die zij veel later samen met voldoening tijdens een gezamenlijk etentje soldaat hebben gemaakt. Zij kregen ook nog eens een pet en theedoek met een prachtige afbeelding van St. Katharine Docks uit het historische zeilende vrachttijdperk. Jos en Rony zijn ieder erkentelijk voor alle complimenten en gestes, maar vinden het vooral ook fijn om een mooie tocht te organiseren, ook voor schippers die dit in hun eentje wellicht niet zo makkelijk zouden doen maar omringt met veel zeilervaring mogelijk wel.
Alle minutieuze voorbereiding ten spijt, het weer hebben we niet in de hand. Dat bleek al bij de start, die deels werd uitgesteld, nu dreigt wederom een onweersfront over te komen. We besluiten om morgen niet om 06.00 u richting Oostende te vertrekken, maar de dag af te wachten. Dan zijn er nog de opties om Oostende over te slaan en rechtstreeks naar Vlissingen te varen of wel naar Oostende te varen en een dag later, op maandag 29 juli in Vlissingen aan te komen.
We komen morgen, zaterdag 27 juli aan het einde van de dag voor een palaver bijeen in de Royal Temple Yacht Club.
Alleen de naam beloofd al wat. En Mark Twain (Samuel Langhorne Clemens) begeleidt alle zeilers met een mooi gezegde aan de muur. Naast Amerikaans schrijver, was hij ook loods op de Mississipi River. Het respect voor een loods overschreed het respect voor een kapitein vond hij. Wellicht is op dit punt in de tijd niet veel veranderd.
Het besluit om te wachten blijkt zinvol, in de nacht en ochtend gaat het flink tekeer en overigens ook aan de Belgisch-Nederlandse kust. Ieder vult de dag naar eigen inzicht in en enkelen ervaren dat het ook wel lekker is om even een pas op de plaats te maken.
Op het palaver bespreken we de opties. Vela blijft nog een dag in Ramsgate, vanaf hier zetten ze hun vakantie voort met een eigen reisprogramma. Kind of Blue gaat rechtstreeks naar Vlissingen, omdat een bemanningslid de maandag erop weer moet werken en vertrekt die ochtend al om 4.00 u BST. De vijf boten die overblijven varen naar Oostende.
Zogezegd en afgesproken wordt nog eens met waardering teruggekeken op de Noordzee-/Londentocht 2026 en drinken we ondersteund door live-dans-muziek gezamenlijk nog een Royal Temple biertje. Een enkeling combineert het ook nog met een dansje.
De ochtend van zondag 28 juli start met een heel rustig briesje, net bezeild. In de loop van de ochtend trekt de wind aan tot SSW 5(6). Deze bakstag wind brengt ons in rap tempo en droog naar de overzijde, zowel Vlissingen voor Kind of Blue als Oostende voor de rest. Ieder komt keurig veilig aan. Voor de Oostende-gangers was er, voor wie wilde, na het avondeten koffie bij Oneiros aan boord. Het leverde geanimeerde persoonlijke gesprekken op. Sunny Girl en Oneiros besluiten hierna nog even een wandelingetje over de boulevard te maken en komen uiteindelijk nog voor een laatste biertje in een kroeg met livemuziek terecht. Het was prachtig om te zien hoe de oudere generatie hier al meezingend en dansend van genoot. Wij deden ook een kleine duit in het zakje. Het was een mooie afsluiting van 9 dagen samen op pad.
Op maandag leggen Bitje Hoed, Sunny Girl, Cassiopeia en Oneiros de laatste etappe af. Vassillia geniet zo van Oostende dat ze hier graag nog een dagje willen blijven.
Min of meer gelijktijdig zijn we weer in Vlissingen, met voor drie van de vier boten nog het Kanaal door Walcheren voor zich.
2026 is weer een mooi samenwerkingsjaar tussen WV Arne en VVW Schelde als het gaat over de Noordzeetocht. Op naar volgend jaar voor weer een mooi project, wellicht dan een keer niet naar Londen, maar misschien de Black Waters? Het brainstormen erover is al begonnen.
Jos Hendriks & Rony Grooten
26 juli 2026